In de Amicale Internationale KZ Neuengamme (AIN) zijn de nationale organisaties van overlevenden van het concentratiekamp Neuengamme, hun families en familieleden van voormalige gevangenen op internationaal niveau verenigd. De volgende nationale organisaties maken deel uit van de AIN:
- Belgische Amicale Neuengamme
- N.C.P.G.R. Meensel-Kiezegem ’44 (BE)
- Deense Amicale KZ Neuengamme
- Nederlandse Stichting Vriendenkring Neuengamme
- Stichting Oktober 44 (Putten, NL)
- Frans Amicale de Neuengamme
- Duitse Amicale KZ Neuengamme
- Poolse Amicale KZ Neuengamme
- Spaanse Amical Neuengamme
Meer dan 70 jaar na het einde van de Tweede Wereldoorlog en de bevrijding van de concentratiekampen ligt het werk van het AIN nu in de handen van de kinderen en (achter)kleinkinderen van voormalige gedetineerden van het concentratiekamp Neuengamme en zijn buitenkampen. Zij zetten de internationale samenwerking van de nationale verenigingen voort: Ze zetten zich in voor de herdenking van de nazimisdaden en discussiëren over de toekomst van het herinneren evenals het belang van het doorgeven van herinneringen in families en in de maatschappij.
We spraken met enkele nazaten die actief lid zijn van de nationale organisaties van het AIN om meer te weten te komen over hun familiegeschiedenis, hoe die hen heeft gevormd en hoe zij zich inzetten voor een duurzame herinneringscultuur. Om de interviews te lezen, klikt u alstublieft op de betreffende namen hieronder.
Vital Craeninckx werd genoemd naar zijn grootvader van vaderskant, Vital Craeninckx, die op 16 november 1944 op 51-jarige leeftijd overleed in Neuengamme. Ook Vital’s grootvader van moederskant, Frans Pasteyns, werd gedeporteerd en overleed op 48-jarige leeftijd op 23 februari 1945 in het kamp Meppen-Versen. Hij was een van de mannen uit Meensel-Kiezegem die in 1944 naar Duitsland gedeporteerd werden in het kader van de “ vergeldingsmaatregelen ”. Vital Craeninckx vertelde ons hoe deze tragedie hem maakte tot de persoon die hij nu is.
– Vital Craeninckx, N.C.P.G.R. Meensel-Kiezegem ’44
Rafael Priego is de achterneef van Gabriel Priego González, die tijdens de Spaanse Burgeroorlog vocht in de Derde Gemengde Brigade van het Spaanse Republikeinse Leger. Aan het einde van de oorlog vluchtte Gabriel Priego Gonzáles naar Frankrijk, waar hij werd geïnterneerd in een kamp voor Spaanse vluchtelingen. Na de Duitse bezetting van Frankrijk in 1940 werd hij naar Duitsland gedeporteerd. Gabriel Priego Gonzáles overleed in december 1942 in het concentratiekamp Neuengamme. Rafael vertelde ons hoe hij het lot van zijn oudoom te weten kwam, hoe dit verhaal hem als persoon heeft gevormd en over zijn betrokkenheid bij de Spaanse Amical de Neuengamme.
– Rafael Priego, Spaanse Amical Neuengamme
Viviane Cauwbergs is de kleindochter van Evrard Cauwbergs, die tijdens de tweede razzia in Meensel-Kiezegem werd opgepakt en gedeporteerd naar het concentratiekamp Neuengamme, waar hij overleed. Viviane vertelde ons over haar jeugd met een vader wiens vader stierf door de handen van de nazi’s, over het stilzwijgen dat het verhaal van haar grootvader lange tijd omhulde en over haar weg om betrokken te raken bij de landelijke organisatie Meensel-Kiezegem ’44.
– Viviane Cauwbergs, N.C.P.G.R. Meensel-Kiezegem ’44
De vader van Lars Lynge, Knud Lynge, werd op 14 november 1944 gearresteerd op zijn werkplek in het Koninklijk Deens Zeekaartenarchief. Op die dag bestormde de Gestapo het gebouw op zoek naar een voortvluchtige en vond daarbij een pistool in de tas van Knud Lynge. Tijdens de oorlog leerde hij verzetsstrijders hoe ze moesten schieten, waardoor hij af en toe een wapen bij zich droeg. Omdat het dragen van een wapen ten strengste verboden was, werd hij naar de Vestre-gevangenis gebracht en ondervraagd, voordat hij op 15 december 1944 naar Neuengamme werd overgebracht. Zijn zoon Lars vertelde ons hoe hij het verhaal van zijn vader te weten kwam en hoe het leven van het gezin werd beïnvloed door de gevangenschap van zijn vader.
– Lars Lynge, Deense Amicale KZ Neuengamme
Pascale Evans is de dochter van Pascal Valliccioni, die vanwege zijn betrokkenheid bij het Franse verzet werd gearresteerd en naar Duitsland werd gedeporteerd. Hij overleefde zijn gevangenschap en leefde om zijn verhaal te vertellen. Zijn dochter beantwoordde onze vragen over wat herinneringswerk voor haar betekent en welke waarden ze aan haar kinderen wil doorgeven.
– Pascale Evans, Frans Amicale de Neuengamme
Jozef Lemmens is de zoon van Frans Lemmens, die op 11 augustus 1944 tijdens “ vergeldingsacties ” in Meensel-Kiezegem werd gearresteerd en naar Duitsland gedeporteerd. Frans Lemmens overleed in het concentratiekamp Neuengamme. Jozef Lemmens beantwoordde onze vragen over zijn engagement in de landelijke organisatie Meensel-Kiezegem ’44 en wat hij graag zou doorgeven aan volgende generaties.
– Jozef Lemmens, N.C.P.G.R. Meensel-Kiezegem ’44
Mijn naam is Paulina en ik ben de kleindochter van een voormalige gevangene van het concentratiekamp Neuengamme – mijn geweldige, geliefde grootmoeder Krystyna Razińska.Ik ben opgegroeid met het geloof dat de wereld goed is, ik heb geleerd om andere mensen lief te hebben, te vergeven en geen woede in mij te koesteren
–Paulina Miecznikowska-Chyła, een Poolse nakomelinge
Aurélie Boisseau is de achterkleindochter van Raphaël Gicquel, een verzetsstrijder uit Frankrijk. Toen de Gestapo de wapens vond die hij op zijn boerderij had verstopt, werd hij gearresteerd en naar het concentratiekamp Neuengamme gedeporteerd. Hij is op 3 mei 1945 op de Cap Arcona overleden.
– Aurélie Boisseau, Frans Amicale de Neuengamme
Wilma Knoppersen is bestuurslid van de Stichting 44 oktober (Putten, Nederland). Haar beide grootvaders, Heimen Knoppersen en Johan Wendt, werden tijdens de razzia in Putten op 1 en 2 oktober 1944 gearresteerd en op 14 oktober 1944 naar Neuengamme gedeporteerd, waar ze beiden het jaar daarop omkwamen.
-Wilma Knoppersen, Stichting Oktober 44
Marianne Rüsz’ vader Børge Emil Pedersen zat gevangen in het concentratiekamp Neuengamme en het satellietkamp Versen. Ze is actief lid van de Deense Neuengamme-vereniging om de belofte na te komen die haar vader en andere overlevende gevangenen aan hun omgekomen kameraden hadden gedaan: “Ze zullen niet worden vergeten”.
-Marianne Rüsz, Deense Amicale KZ Neuengamme
